Peru’nun Eski Başkanı Pedro Castillo’ya İsyan Suçundan 11 Yıl Hapis

Peru Yüksek Mahkemesi, ülkenin eski devlet başkanı Pedro Castillo’yu, 2022 yılının Aralık ayında Kongre’yi feshetme ve kararnameyle yönetme girişiminde bulunmaktan dolayı 11 yıl, beş ay ve 15 gün hapis cezasına çarptırdı. Bu karar, Latin Amerika ülkesi Peru’nun zaten çalkantılı olan siyasi tarihinde yeni bir sayfa açtı ve ülke içindeki kutuplaşmayı daha da derinleştirdi.

Eski bir kırsal okul öğretmeni olan Pedro Castillo, siyasete atılmadan önce hiçbir seçilmiş makamda bulunmamasına rağmen, kendisini “yoksulların başkanı” olarak konumlandırarak 2021 yılında sürpriz bir şekilde devlet başkanlığı koltuğuna oturmuştu. Ancak göreve geldiği ilk günden itibaren Peru Kongresi ile sürekli bir gerilim içinde olan Castillo, Aralık 2022’de, hakkında yürütülen yolsuzluk soruşturmaları ve görevden alınma tehditleriyle karşı karşıya kaldığı bir dönemde, anayasal düzene aykırı bir hamleyle Kongre’yi feshetme ve olağanüstü hal ilan etme kararı almıştı. Bu girişim, uluslararası kamuoyunda ve ülke içinde ‘darbe girişimi’ olarak yorumlandı.

Castillo’nun bu kararı televizyondan canlı olarak duyurmasının hemen ardından, Peru siyaseti adeta bir deprem yaşadı. Kongre üyeleri, başkanın bu eylemine hızla tepki göstererek onu ‘ahlaki yetersizlik’ gerekçesiyle görevden aldı. Aynı gün içinde gözaltına alınan Castillo, ‘isyan’ ve ‘anayasal düzeni bozmaya teşebbüs’ suçlamalarıyla tutuklanarak cezaevine gönderildi. Bu olay, Peru’da daha önce de yaşanan siyasi krizlerin bir benzeri olarak tarihe geçti, ancak bir devlet başkanının bu denli hızlı bir şekilde hem görevden alınıp hem de tutuklanması emsal teşkil etti.

Yüksek Mahkeme’nin bugün verdiği karar, Castillo’nun eylemlerinin hukuki sonuçlarını kesinleştirmiş oldu. Mahkeme, eski başkanın eylemlerini ‘isyan’ suçu kapsamında değerlendirerek, belirlenen hapis cezasının yanı sıra, üç yıl boyunca kamu görevi yasağı da getirdi. Bu hüküm, Castillo’nun siyasi kariyerinin sona erdiği anlamına geliyor. Kararın açıklanmasının ardından, Castillo’nun destekçileri ve karşıtları arasında ülkenin çeşitli yerlerinde protestoların ve gösterilerin yaşandığı bildirildi, bu da Peru’daki siyasi tansiyonun hala yüksek olduğunu gösteriyor.

Pedro Castillo’nun iktidara gelişi, Peru’nun siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktasıydı. Kırsal kesimden gelen ve geleneksel siyasetçi profiline uymayan bir lider olarak, özellikle yoksul kesimlerin ve taşranın umudu olmuştu. Ancak kısa süren başkanlık dönemi, siyasi istikrarsızlık, bakan değişiklikleri ve yolsuzluk iddialarıyla gölgelendi. Kongre ile yaşadığı anlaşmazlıklar, ülkeyi sürekli bir kriz ortamına sürüklemiş ve sonunda anayasal bir çıkmaza yol açmıştı.

Bu mahkeme kararı, Peru’nun siyasi kurumlarının gücünü ve anayasal düzenin korunmasına yönelik kararlılığını bir kez daha ortaya koymuştur. Ancak aynı zamanda, ülkenin derin yapısal sorunlarını, siyasi kutuplaşmayı ve halkın beklentileriyle siyasi elit arasındaki uçurumu da gözler önüne sermektedir. Pedro Castillo’nun hapis cezası, Peru’nun yakın siyasi tarihine damgasını vuran olaylardan biri olarak kayıtlara geçmiştir ve ülkenin gelecekteki siyasi yönelimleri üzerinde uzun süreli etkileri olması beklenmektedir.